زاويه انحراف مغناطيسى هر نقطه بر روى زمين خط نصف‌النهار واقعى را مىتوان تحصيل كرد ، و پس از آن خط سمت قبله را به دست آورد ، پس اگر قبله‌نماى مغناطيسى كه در آن زاويه انحراف مغناطيسى منظور شده است در دست باشد خط سمت قبله را به آسانى مىشود مشخص كرد . بدان كه اصرار و ابرام ما در عدم اعتماد به قطب‌نما ، مربوط به قطبنماهاى معمولى و قديمى است كه عقربه آنها به سمت قطب مغناطيسى زمين قرار مىگيرد ، و با اين خط سمت مغناطيسى با توجه به مقدار درجات انحراف مكه از جنوب يا شمال ، خط سمت قبله مشخص نمىشود ، زيراكه آن درجات از جنوب و شمال جغرافيايى است نه مغناطيسى . مثلا ما را قطبنمايى است به نام « آيينه گيتىنما » كه وصف آن در درس 95 دروس هيئت و ديگر رشته‌هاى رياضى ، گفته آمد ، درجات انحراف بسيارى از بلاد در درون و بيرون آن حك شده است كه پس از قرار عقربه قطبنما بدان مقدار از نقطه جنوب يا شمال به سوى مغرب يا مشرق ، نقطه سمت قبله و خط سمت آن خواهد بود ، و حال اينكه دستورى ناتمام است زيراكه عقربه قطبنما به سمت قطب مغناطيسى است نه به سمت قطب جغرافيايى ، و چه بسيار از بلاد و نقاط كه داراى زاويه انحراف مغناطيسى بوده باشند ، و قطب شمال مغناطيسى متجاوز از يك‌هزار ميل در جنوب قطب شمال جغرافيايى از آن فاصله دارد ، و محل فعلى آن تقريبا در 73 درجه عرض شمالى و صد درجه طول غربى گرينويچ واقع شده است كه در نتيجه در نقاط مختلف زمين انحرافاتى به مقدار صفر تا 180 درجه شرقى يا غربى بين دو جهت جغرافيايى و مغناطيسى موجود است . در تهران در محلى با طول جغرافيايى 9 / 22 51 و عرض جغرافيايى 2 / 44 35 مقدار ميل مغناطيسى 9 / 46 3 به طرف مشرق و يا در حدود 4 درجه شرقى اندازه‌گيرى شده است . و بايد توجه داشت كه علاوه بر ميل مغناطيسى عوامل ديگر نيز از قبيل انواع